Mısır ile Etiyopya arasında Nil Nehri gerginliği

Mısır resmi haber ajansı MENA’nın haberine göre, Mısırlı bir yetkili, Etiyopya Su ve Enerji Bakanı Hebtamu Etafa’nın 15 Ağustos’ta yaptığı açıklamalara tepki gösterdi. Yetkili, Etiyopya’nın Nil Nehri’ni kontrol altına alma yönündeki yaklaşımının, ortak bir uluslararası su kaynağını tek bir ülkenin iradesine tabi kılma girişimi olduğunu belirterek, bunun uluslararası hukuk tarafından kabul edilmediğini ifade etti. Açıklamada, “Nil Nehri belirli bir ülkenin mülkiyetinde değildir” denilerek, nehir üzerinde tek taraflı kontrol veya egemenlik kurulmasının ortak uluslararası nehirleri düzenleyen kurallara aykırı olduğu kaydedildi. Etiyopya medyasında temmuz ayında yayımlanan haberlerde, Addis Ababa yönetiminin Nil Nehri üzerinde toplam 140 milyar metreküp su kapasitesine sahip 3 yeni baraj inşa etmeyi planladığı yer almıştı. Etiyopya Su ve Enerji Bakanı Hebtamu Etafa da 15 Ağustos'ta yaptığı açıklamada, ülkesinin Nil suları üzerinde yeni barajlar kuracağını ve bunun sonucunda nehir sularının aşağı havzadaki ülkelere ulaşımının Etiyopya'nın kontrolünde olacağını ifade etmişti. Mısır ise bu yaklaşımın meşru kalkınma hedefinden ziyade ortak su kaynağının tekelleştirilmesi anlamına geldiğini savundu. Mısır, Sudan ve Etiyopya arasındaki Nil anlaşmazlığının merkezinde, Mavi Nil üzerinde inşa edilen Etiyopya Rönesans Barajı (Hedasi) bulunuyor. Etiyopya, Nil sularının yaklaşık yüzde 80'inin ülkesinde doğmasına rağmen bu kaynağın yalnızca yaklaşık yüzde 3'ünden yararlanabildiğini belirterek, enerji açığını kapatmak ve elektrik ihraç etmek amacıyla barajı inşa etmeye başladı. Addis Ababa, Mısır ve Sudan'la nihai bir anlaşmaya varılmadan barajın dolumunda ısrar ederken, Kahire ve Hartum, Nil'in yıllık su paylaşımını ve aşağı havza ülkelerinin çıkarlarını güvence altına alan bağlayıcı bir anlaşma yapılmasını istiyor. Barajın ilk dolumu Temmuz 2020'de gerçekleştirildi, elektrik üretimine ise 20 Şubat 2022'de başlandı. (İLKHA)