Kazak alimlerden "Deep Nostalji" fetvası

Kazakistan Müslümanları Ruhani İdaresi (SAMK) Ulema Konseyi, sinir ağı algoritmalarına dayalı olarak statik portreleri ve genellikle vefat etmiş kişilerin görüntüsünü yeniden canlandırmak için kullanılan bir teknoloji olan " Derin Nostalji" olarak bilinen "Deep Nostalji" hakkında bir fetva yayımladı. Konseyin fetvasında bu konu hakkındaki hükümle ilgili olarak modern âlimler arasında çeşitli görüşler bulunduğu belirtilerek "derin nostalji" teknolojisinin kullanılmamasına yönelik görüşlerin gerekçeleri şöyle sıralandı: "1-Şeriat'ta ölülere hakaret etmek ve saygısızlık etmek yasaktır. Peygamberimiz (sallallahu aleyhi ve sallam) şöyle buyurmuştur: 'Ölülere hakaret etmeyin. Çünkü onlar şimdi yaptıklarının sonuçlarını görüyorlar.'  – Ölenlerin arkasından uygunsuz konuşmak veya görünüşlerini canlandırmak saygısızlıktır. 2-Ölen kişinin gülümseyen veya kaşlarını çatan görüntüsünü teknoloji kullanarak göstermek, bir tür falcılık olarak kabul edilir. Bu, Şeriat kanununa aykırıdır. 3- Ölen kişinin görüntüsünü izni olmadan değiştirmek, mahremiyetinin ihlalidir. Bu, etik ve dini açıdan yanlıştır." Konseyin fetvasında, şu koşullarda "derin nostalji"ye izin verilebileceği aktarıldı: "1-Merhumu küçümseme, alay etme veya hakaret etme niyeti olmayacak. 2-Kimseye zarar vermeyecek; oluşturulan görüntü, akrabaların üzüntüsünü artırmamalı. 3-Akrabalardan izin alınması; Vefat edenin fotoğrafı onun kişisel mülkiyetidir. Bu nedenle, kullanılmadan önce akrabalarından izin alınması gereklidir. 4-Aldatma olmamalıdır; bu tür görüntülerin resmi belgelerde veya gerçek videolar olarak halka dağıtılması kesinlikle yasaktır." Psikologların, "derin nostalji" teknolojisinin başlangıçta bir rahatlık hissi sağlayabileceğini, ancak zamanla duygusal ve psikolojik sıkıntıya yol açabileceğini öne sürdüğünü aktaran Ulema Konseyi, bu durumun depresyon, uyku bozuklukları, psikolojik bağımlılık ve sosyal izolasyon gibi olumsuz etkilere yol açabileceğini kaydetti. Konsey, sonuç olarak derin nostalji teknolojisinin, "aldatma, ölen kişiye karşı ayrımcılık veya yakınlarının acısını yoğunlaştırma içeriyorsa" caiz olmadığını vurguladı. (İLKHA)